16 augustus 2018

BUURTWEGEN & TRAGE WEGEN

 

Interessant om te weten en met dank aan Theo Slachmuylders van Werkgroep Buurtwegen Hombeek.

Woonachtig Poreistraat 4 te 2811 Mechelen (Hombeek) - 015/41.66.06

21 oktober 2014: de moeite om te lezen! Vooral de reacties van bevoegde schepenen doen ook bij deze oproep van bewuste burgers vragen stellen!

https://www.hln.be/regio/mechelen/rechter-eist-heropening-vier-trage-wegen~aa700f00/

Theo deed nu een oproep om volgende vraag op te nemen in de verkiezingsnotaís van de diverse partijen.

Met de stellige hoop dat ook dit item een oplossing krijgt binnen de volgende legislatuur zodat heel veel problemen en wrijvingen in de toekomst zullen vermeden worden. Het werk zal bijdragen tot een mooier en leefbaarder Mechelen

Buurtwegen en trage wegen dienen gekoesterd te worden en niet als een last beschouwd te worden. In het dichtbebouwde Vlaanderen nemen recreatie en toerisme een hoge vlucht. De herontdekking van die 'trage' verbindingen komt vooral door het succes van buitensporten als wandelen, joggen, fietsen, paardrijden, de toename van de vrije tijd en ook de noodzaak om te 'ontstressen'. Voor het nieuwe begrip 'onthaasting' lenen trage wegen zich perfect. De toenemende vraag naar verkeersvrije verbindingen voor korte afstanden en de mogelijkheden die deze paden bieden op het vlak van natuurbehoud en natuurbeleving hebben de aandacht voor trage wegen alleen maar aangewakkerd. De noodzaak om dit in het partijprogramma op te nemen dringt zich op.

 Soorten wegen.

Heel veel benamingen worden vaak misbegrepen. Zo spreekt men van eenmanswegels, servitudewegen, loswegen, kerkwegen, veldwegen, voetwegen, landbouwwegen, holle wegen, boswegen, ruilverkavelingswegen, jaagpaden, voormalige trein- en trambeddingen enz...

Belangrijk is hier dat voor een aantal wegen een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van overgang is toegekend aan de gemeenschap in haar geheel. Iedereen kan er gebruik van maken, zelfs al is de bedding privaat eigendom! Het is goed om te weten dat een dergelijke erfdienstbaarheid eveneens deel uitmaakt van de openbare weg.

Eenvoudige en duidelijke indeling in drie categorieŽn:

  1. Wegen die opgenomen zijn in de "Atlas der Buurtwegen", mťt of zonder nummer, mťt inbegrip van 'chemin privť' (zie 'Arrest van het Hof van Cassatie'). Al deze atlaswegen zijn door de 'Wet op de Buurtwegen' zeer goed beschermd.
  2. Feitelijke wegen. Deze staan niet in de atlas maar hebben in de loop der tijden wel een openbaar karakter gekregen door gebruik van meer dan dertig jaar.
  3. Alle andere wegen: loswegen niet door het publiek gebruikt, opritten naar woningen e.d. kunnen we 'private wegen' noemen en komen uiteraard niet ter discussie.

Welke wegen bewaren en openstellen?

 Om verdere afbrokkeling van het trage wegennetwerk te voorkomen:

  1. De meeste wegen uit de atlas voor zover dit nog mogelijk is. Soms moet ook onderzocht worden of een verlegging soelaas kan brengen. Afschaffing kan slechts heel uitzonderlijk. (Wegen die nu onbelangrijk lijken kunnen in de toekomst misschien aan belang toenemen. Een schoolvoorbeeld hiervan is de Groenweg in Hombeek die plots heel nuttig is geworden door de komst van de jeugdlokalen aan de Zemstseweg en een korte, veilige verbinding maken met de dicht bevolkte Kattestraat.)
  2. Een aantal feitelijke wegen.

Naamborden

De meeste wegen uit de atlas zijn in de loop der jaren aangepast en tot huidige straten geŽvolueerd en zijn dus reeds voorzien van een naambord. Voor anderen is de tijd blijven stilstaan. Juist die wegen dienen een naambord te krijgen. Voor wegen met dezelfde naam kan afgeweken worden van de naam die in de atlas vermeld staat of kan de naam weggelaten worden.

Als aangekondigd zou worden dat enkel de wegen met een naambord nog door het publiek zouden gebruikt mogen worden dan gaan er in de toekomst zeer veel wegen verdwijnen. Dit kan men niet laten gebeuren. Daarom is het ook nodig dat de feitelijke wegen die opengesteld worden met een bord worden voorzien. Dat kan ev. een ander (wat kleiner) zijn om het onderscheid met een atlasweg te maken; b.v. "Ev. de naam van de weg + feitelijke weg". Voor de "chemin privť" uit de atlas zou het dan kunnen zijn: "ev. de naam van de weg +private weg met publieke doorgang". Er zal in eerste instantie steeds gekozen worden voor de bestaande toponiem of de naam die reeds gebruikelijk is.

Onderhoud van de wegen

 De gemeente is wegbeheerder, moet er dus op toezien dat de wegen open blijven en onderhouden worden. Er zijn verschillende mogelijkheden waaruit de meest efficiŽnte en goedkoopste oplossing dient gekozen te worden.

  1. De gemeente neemt de taak volledig op zich en de werkzaamheden worden uitgevoerd door eigen arbeiders.
  2. De gemeente kan het werk uitgeven aan een beschutte werkplaats of ander bedrijf.
  3. De gemeente kan landbouwers vragen dit te doen tegen betaling.
  4. Het aanstellen van vrijwilligers die volledig instaan voor het onderhoud.
  5. De gemeente kan een degelijke klepelmaaier aankopen en de werkzaamheden overlaten aan de werkgroep Buurtwegen Hombeek mits een kleine vrijwilligersvergoeding.
  6. Peters en meters aanstellen die zeer kleine mankementen zelf oplossen en de gemeente enkel signaleren als er wat fout loopt.
  7. Andere?

 In Hombeek stellen we vast dat verschillende wegen nu reeds door een tientalbuurtbewoners op eigen initiatief worden onderhouden. Optie 5 en 6 zal dan ook veruit de goedkoopste en de meest efficiŽnte oplossing zijn. Vrijwilligers en mensen van de buurt zullen ook steeds het kortst op de bal kunnen spelen als er een probleem is. Taken kunnen duidelijk afgelijnd worden om moeilijkheden te voorkomen. Een groot aantal wegen vraagt geen onderhoud omdat ze door landbouwers al frequent worden gebruikt.

 Juridische grond

 Wet op de Buurtwegen (1841)

Deze wet regelt alle mogelijke aspecten: aanleg, erkenning, verlegging, afschaffing, onderhoud.

De kaarten staan bekend onder de naam "Atlas der Buurtwegen". Daarin staan zowel de buurtwegen in eigendom van de gemeente als de openbare wegen met een private bedding. De afgelopen decennia werden de atlassen slechts heel beperkt bijgewerkt maar ze zijn nog steeds rechtsgeldig. Een vermelding van een weg in de atlas impliceert het recht van doorgang voor de gemeenschap en verplicht de gemeente de weg te onderhouden.

 Burgerlijk Wetboek.

Ook de wegen die de gemeente door dertigjarige verkrijgende verjaring heeft verkregen, behoren tot het openbaar wegennet, maar strikt genomen zijn het geen buurtwegen. Dit recht van doorgang ontstaat stilzwijgend: er is geen enkele administratieve handeling nodig. Er wordt over 'feitelijke wegen' gesproken en er is weinig dat ze onderscheidt van de officiŽle buurtwegen: de gemeente is eveneens wegbeheerder en moet bijgevolg instaan voor het onderhoud ervan. Helaas zijn vele gemeenten hiervan niet op de hoogte en als dergelijke wegen worden afgesloten of ingepalmd, wordt er vaak geaarzeld deze publieke rechten te verdedigen.

 Verkeerswetgeving.

De verkeerswetgeving is van toepassing op alle openbare wegen, dus ook op de buurtwegen en feitelijke wegen. Ze wordt uitgevaardigd op federaal niveau en geldt dus voor het gehele Belgische grondgebied. Er is geen aparte klasse trage wegen binnen de verkeerswetgeving. Wel worden er richtlijnen gegeven voor de inrichting en bewegwijzering van wandel- en fietspaden (die deel uitmaken van de openbare weg) en hoe de gebruikers zich op de openbare weg horen te gedragen. In principe is elke weggebruiker toegelaten, zolang zijn of haar vervoermiddel niet groter is dan de breedte van de weg in kwestie. Gemeenten kunnen hierop uitzonderingen voorzien in een aanvullend gemeentelijk politiereglement en zo bepaalde vormen van gebruik weren( b.v. alleen toegankelijk voor voetgangers, fietsers en ruiters).

 Andere.

De toegang op jaagpaden, trekwegen en dijken wordt geregeld in de "Wet op de Scheepsvaartwegen". In principe berust het gebruik (b.v. als fietspad) van dergelijke wegen op een overeenkomst tussen de beheerder van de waterweg en de overheid (dat kan de gemeente zijn). Deze overeenkomsten zijn opzegbaar.

Wegen in bossen vallen onder het bosdecreet.

Wegen in natuurgebied en binnen het Vlaams Ecologisch netwerk vallen onder het decreet op het natuurbehoud.

In beide gevallen heeft de gemeente de mogelijkheid om te onderhandelen met de eigenaar of de terreinbeheerder.

 Ook de andere dorpen en wijken.

 Er is met Hombeek gestart. Eenmaal dit werk achter de rug dienen ook de andere dorpen behandeld te worden zodat binnen de komende zes jaar het hele grondgebied van Mechelen afgewerkt is. Voor Leest en Heffen is alle informatie reeds beschikbaar bij o.m. Walter Verbruggen zodat dubbel werk kan vermeden worden.

Enkel op deze manier zal een verdere afbrokkeling van het trage wegennetwerk voorkomen worden en zal de gedane inspanning een meerwaarde betekenen voor het buitengebied van de stad waarvan de volgende generaties optimaal kunnen genieten.